Saturday, 25/06/2022 - 11:19|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường THCS Nguyễn Huệ

HƯỚNG DẪN HỌC SINH ĐẦU CẤP TIẾP CẬN VỚI PHƯƠNG PHÁP HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

 

Thực trạng của học sinh lớp 6 hiện nay, qua kiểm tra, học sinh rất lười học, nhiều học sinh thường xuyên không làm bài tập về nhà, không ít học sinh không biết cách ghi bài trên lớp, ghi bài rất chậm, cả tiết học chỉ ghi được vài dòng, thậm chí nhiều em không định lượng được cách thức làm một bài kiểm tra ra sao, một vài em tới trường chỉ để ngồi trong lớp, không tham gia hoạt động cùng các bạn.

          Những hạn chế này do nguyên nhân gì và giáo viên cần làm gì để các em khắc phục những hạn chế đó.

Thứ nhất là: Sự thay đổi về vị trí

Từ vai trò anh cả, chuyển sang làm em út trong trường, học sinh thường e dè, sợ sệt. Biểu hiện này không chỉ ngoài sân trường, ngay cả trong tiết học. Có thể lớp 5, các em tự tin, nhưng sang lớp 6, các em như “co mình” lại.

Vì vậy, khi giảng bài, giáo viên nên cởi mở, dân chủ, hòa đồng, tạo không khí lớp học tự nhiên, thân thiện. Bước đầu chú trọng hình thành “văn hóa bộ môn” hơn là kiến thức.

Thứ hai là: Sự ngỡ ngàng về các môn học

Học sinh cấp một, các em chỉ học một vài môn, lên lớp 6, số lượng các môn tăng lên, số thầy, cô giảng dạy cũng tăng lên, mỗi người dạy một môn, mỗi người một giọng nói, một phong cách khác nhau.Vì thế, để học sinh tiếp thu và tương tác được với mình, giáo viên cần “từ tốn” khi giảng bài, không thể lấy phương pháp của lớp 7, 8, 9 áp dụng ngay cho lớp 6. Giáo viên “gây dựng” phương pháp tự học bộ môn, ít nhất ngay từ bài tiếp theo. Hướng dẫn học sinh tự học môn mình phụ trách, trước khi đến lớp. Nếu có thể, liên hệ với phụ huynh, nhắc nhở con em mình học bài một cách tế nhị, gián tiếp.

Thời gian đầu, không nên giao nhiều bài tập về nhà, hãy để học sinh “khởi động”, làm bài theo “hứng thú”, nếu học sinh không có “hứng thú”, phải thay đổi cách “thắp lửa” của mình với đối tượng học sinh nhóm này.

Kiểm tra bài cũ, hay bài soạn, học sinh không đạt yêu cầu, tuyệt đối không trách phạt, quy chụp quan điểm; hãy động viên, chia sẻ tích cực “cô tin em sẽ làm được”, “cô biết, tiết học sau, em sẽ làm tốt hơn”… Đừng vội ghi sổ đầu bài nhận xét xấu về lớp, về một học sinh cụ thể. Những nhận xét tiêu cực, chỉ làm các em “ghét bộ môn, ghét cô giáo” hơn mà thôi. Với học sinh, có cố gắng, học tốt, đừng ngại khen ngợi và ghi điểm. Một lời khen đúng lúc, đúng chỗ của thầy cô, nhiều khi đang làm thay đổi số phận của một học sinh cụ thể, của cả lớp học. Với học sinh, “khen thưởng là một hình thức kỷ luật”, học sinh sẽ nỗ lực để có được lời khen, lời chứng nhận của cô giáo.

Tuyệt đối không so sánh em này, với em khác, niên khóa này, với niên khóa khác. Mỗi học sinh là một “vũ trụ” riêng, không tô cùng màu, không vẽ cùng nét cho học trò.

Thứ ba là: Bất ngờ về ghi chép vở

Từ tiểu học, nắn nót từng chữ để vở sạch, chữ đẹp, cô đọc, trò chép. Lên lớp 6, tự ghi kiến thức vào vở là yêu cầu bắt buộc. Vì vậy, giáo viên tuyệt đối không vì học sinh chép chậm mà “chung thủy với phương pháp đọc chép”.

Nội dung bài học đã có đầy đủ trong sách giáo khoa, để học sinh ghi ngắn gọn, nên sử dụng các phương pháp dạy tích cực, với lớp 6 ngắn nhất là sơ đồ tư duy, ghi nhanh, dễ nhớ, dễ thuộc.

Muốn hoạt động học tập đạt kết quả cao, đòi hỏi học sinh phải tự giác, không ngừng tìm tòi học hỏi. Ngoài ra, sự định hướng của người thầy đóng vai trò quyết định thúc đẩy sự thành công trong việc chiếm lĩnh tri thức của người học. Vì vậy, giáo viên cần làm gì để phát triển kỹ năng tự học cho HS?

+ Thứ nhất: Muốn học sinh có ý thức tự học thì trước hết học sinh phải yêu thích môn học đó. 

         Vì vậy giáo viên cần tạo cho học sinh niềm say mê môn học. Giáo viên có thể dùng tiết dạy để giới thiệu về môn học, về những giá trị của môn học trong thực tiễn bằng những ví dụ minh họa cụ thể nhằm kích thích động cơ học tập ở các em. Ví dụ ở môn Vật lý, giáo viên có thể làm được điều này thông qua cách đặt vấn đề bằng những câu chuyện hay đơn giản chỉ là những câu hỏi thú vị như: “Tại sao nước làm tắt lửa?”. Câu hỏi vừa đặt ra tưởng chừng rất đơn giản nhưng để trả lời được câu hỏi này đòi hỏi học sinh cần phải có kiến thức vật lý về nhiệt học.

+ Thứ hai: Giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh cách xây dựng kế hoạch học tập từ ban đầu. 

Ngay từ tiết học đầu tiên của môn học, giáo viên không cần phải dạy ngay mà cần giới thiệu sơ lược về chương trình, nội dung và phương pháp học một cách khái quát nhất để học sinh hiểu và từ đó, tự xây dựng cho mình kế hoạch học tập phù hợp. Giáo viên phải làm cho học sinh hiểu rõ: mọi kế hoạch phải được xây dựng dựa trên mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể và học sinh hoàn toàn có thể phấn đấu thực hiện được từng mục tiêu nếu có kế hoạch thời gian được xây dựng chi tiết. Chẳng hạn, trong quá trình giảng dạy mỗi chương, giáo viên sẽ cung cấp nội dung và thời gian học và kiểm tra để học sinh nắm rõ. Đồng thời, giáo viên có thể cho học sinh đánh dấu vào trong sách bài nào học ngày nào, đến tiết nào sẽ kiểm tra. Muốn học sinh tự xây dựng kế hoạch học tập thì giáo viên phải là người cung cấp đầy đủ kế hoạch dạy và học của bộ môn.

+ Thứ ba: Giáo viên hướng dẫn cho học sinh cách tìm và đọc sách hoặc tài liệu liên quan đến môn học.

Giáo viên cần nhấn mạnh cho  thấy rằng, kiến thức môn học không chỉ gói gọn trong nội dung sách giáo khoa, trong bài giảng của giáo viên mà đến từ nhiều nguồn khác nhau. Do đó, giáo viên cần giới thiệu cho học sinh những cuốn sách hay, những tài liệu bổ ích liên quan đến môn học và khuyến khích các em tự tìm kiếm, tự phân tích và tổng hợp kiến thức. Giáo viên cũng có thể giới thiệu địa chỉ một số trang web chuyên ngành, hoặc các trang diễn đàn trao đổi kinh nghiệm học tập để học sinh tham khảo thêm. Ví dụ môn Toán, giáo viên có thể giới thiệu các em một số sách như: Nâng cao và phát triển toán của Vũ Hữu Bình; Bài tập nâng cao và một số chuyên đề của Bùi Văn Tuyên, Bồi dưỡng năng lực tự kiểm tra đánh giá của Nhà xuất bản Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh hoặc tham gia Diễn đàn toán học trên mạng, …

Thứ tư: GV nên dạy cho HS cách ghi chép và nghe giảng

Vì đây là những kỹ năng học tập vô cùng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập của học sinh. Trình độ nghe và ghi chép của mỗi người học ở mỗi môn học là khác nhau, tùy thuộc vào đặc thù của từng môn học và phương pháp giảng dạy của từng giáo viên. HS thường mang lối học thụ động, quen tách việc nghe và ghi chép ra khỏi nhau, thậm chí nhiều học sinh chỉ chờ giáo viên đọc mới có thể ghi chép được nội dung bài học, nếu ngược lại thì bỏ trống vở. Điều này khiến học sinh có tâm lí ức chế, ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận kiến thức. Để khắc phục vấn đề này này, giáo viên phải rèn luyện cho học sinh cách ghi chép nhanh bằng các hình thức gạch chân, tóm lược bằng sơ đồ hình vẽ những ý chính. Đối với các vấn đề quan trọng, giáo viên cần nhấn mạnh, lặp lại nhiều lần để học sinh tiếp thu dễ dàng hơn.

Thứ năm: Giáo viên hướng dẫn cách học bài.

Giáo viên nên giới thiệu và hướng dẫn cho học sinh tự học theo các nấc thang nhận thức: Mức 1. nhớ/biết, Mức 2. hiểu, Mức 3. Vận dụng, Mức 4. Phân tích, Mức 5. Đánh giá, Mức 6. Sáng tạo. Theo cách phân chia trong thang nhận thức, học sinh có thể học cách phân tích, tổng hợp, vận dụng tri thức vào từng tình huống thực tiễn, học cách nhận xét, đánh giá, so sánh đối chiếu các kiến thức khác… Cách tự học theo mô hình các nấc thang nhận thức sẽ giúp cho HS có thể học được cách rèn luyện năng lực tư duy logic, tư duy trừu tượng và phát triển tư duy sáng tạo trong việc tìm ra những hướng tiếp cận mới đối với các vấn đề khoa học.

+ Thứ sáu: Giáo viên cần giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh ở tiết học tiếp theo.

Để phát huy tối đa năng lực tự học và thúc đẩy học sinh tận dụng hết thời gian tự học, giáo viên cần giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh. Có như thế, các em mới định hướng được cụ thể các nhiệm vụ mình cần làm tiếp theo. Sau khi đã tiếp nhận được kiến thức cũ, các em có thể tìm hiểu kiến thức mới. Khi có sự chuẩn bị trước ở nhà, việc học trên lớp sẽ trở nên có hiệu quả hơn rất nhiều.

 

Tác giả: Lương Thị Mỹ Hiếu
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 6
Hôm qua : 13
Tháng 06 : 491
Năm 2022 : 3.638